جمعه ، 02 تير 1396
 
 
توقف
منوي گنبد قابوس
تاریخچه گنبد قابوس

 

گنبد قابوس بر روی یک تپه باستانی به بلندای 10 متر  ساخته شده است تپه باستانی دارای لایه های فرهنگی دوران تاریخی یعنی  دوره اشکانی و ساسانی است.
گنبد قابوس دارای دو ردبف کتیبه در بدنه بنا است که تاریخ مطلق ساخت ان روشن است. متن كتيبه در هر يك از قاب به شرح زير است:
1- بسم الله الرّحمن الرّحيم 2- هذا القصر العالي 3- الامير شمس المعالي 4- الامير بن الامير 5- قابوس بن وشمگير 6- امر ببنائه في حياته 7- سنه سبع و تسعين 8- و ثلثمائه قمريه 9- و سنه خمس و سبعين 10- و ثلثمائه شمسيه.
 متن کتیبه برگردان به فارسی: 1- به نام خداوند بخشنده مهربان 2- این است کاخ باشکوه 3- امیر شمس معالی 4- امیر پسر امیر 5- قابوس فرزند وُشمگیر 6- فرمان داد به ساخت آن در زندگی خویش 7- سال نود و هفت 8- و سیصد قمری 9. و سال هفتاد و پنج 10- سیصد(خورشیدی)
متن کتیبه ها نشان می دهد که بنا در زمان خود شمس المعالی  قابوس بن وشمگير ساخته شده و تاریخ ساخت آن سال 397 قمری و سال 375 شمسی یزدگردی است که برابر با 385 هجری شمسی و 1006/1007ميلادی است.
 قابوس بن وشمگیر ملقب به شمس االمعالی(403-366 ه.ق) مشهور ترین پادشاه آل زیار است. وی بعنوان مردی دانشمند، هنرپرور، نویسنده زبر دست، حامی نویسندگان، شعرا و هنرمندان هم عصر خود بوده است که می توان به ابوریحان بیرونی و بوعلي سينا اشاره نمود.
گنبد قابوس در مورخ 15 دیماه 1310برابر 6 ژانويه 1932 در فهرست آثارملي و شماره 86 به ثبت ملی رسیده است. این بنا در 10 تیر 1391 شمسي برابر با 30 جولای 2012 ميلادي به شماره 1398 به دليل دارا بودن معيارهاي ثبت جهاني I,II,III,IV در سی و ششمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر سن پترزبورگ روسیه به عنوان پانزدهمین اثر تاریخی ايران در فهرست ميراث جهاني به ثبت رسیده است.