جمعه ، 02 تير 1396
 
 
توقف
منوی بازار تبریز
معرفي مجموعه بازار تاریخی تبریز

پایگاه  میراث  جهانی  مجموعه  بازار  تاریخی  تبریز

بازار بزرگ تاریخی تبریز؛ تحت عنوان (مجموعه بازار تبریز) به شماره 1097 در مورخه 25/6/1354، به ثبت آثار ملی رسیده است. مجموعه حاضر با بررسی و پیگیری های مستمر سازمان میراث فرهنگی و با تشکیل کارگروه های ویژه جهت تدوین پرونده ثبت جهانی، موفق شد با تایید سه معیار( ouv : ارزش های برجسته جهانی/ معيار  II- III IV ) در مرداد ماه 1389 خورشیدی ( july /2010 میلادی ) با شماره 1346 تحت عنوان ( مجموعه بازار تاریخی تبریز ) به عنوان دوازدهمین اثر کشور در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت برساند. مجموعه بازار تاریخی تبریز به عنوان یک بلوک شهری و کامل ترین سازمان اجتماعی در بازارهای ایران، در آذربایجان شرقی و در مرکز بافت تاریخی- فرهنگی شهر تبریز قرار گرفته است که مهمترین رکن بافت می باشد، و مدیریت اجتماعی آن به عنوان تنها مدیریت اجتماعی کامل بازارها، همچنان حاکم بر فعالیتهای آن است. بازارتبریز عالي‌ترين و عملي‌ترين مركز براي تجارت و كسب و كار بوده و در واقع بهترين مركز براي توليد و توزيع محصولات و انجام معاملات است. فعالان بازار نيز علاوه بر رفتار اقتصادي، بسياري از رفتارهاي فرهنگي را از نسلي به نسلي و از قومي به قومي ديگر انتقال مي‌دهند و سبب انتقال و يا اشاعه فرهنگي مي‌شوند. بازار تبريز بزرگترين اثر ثبت شده کشور و وسيعترين مجموعه مسقف و به هم پيوسته آجری جهان مي باشد.مجموعه بازار تاریخی تبریز شامل زیر مجموعه های مختلف تجاری، مذهبی، فرهنگی و بهداشتی و ورزشی و سکونت برای تجار دیگر شهرها در خود بازار و خانه های تاجران مقیم در اطراف بازار بوده است. در چنین مجموعه ای چگونگی ارتباط عناصر مجموعه با یکدیگر حائز اهمیت می باشد.   اغلب مورخين و جهانگردان که از قرن چهارم هجري تا عهد قاجار از تبريز ديدن کرده اند اسناد و مدارک مهم و با ارزشي  را درباره بازار و وضعيت اقتصادي تبريز از خود بجا گذاشته اند. از شخصيت هاي فوق مي توان به مقدسي، ياقوت، مارکوپولو، ابن بطوطه، حمدا... مستوفي، کلاويخو، جان کارت رايت انگليسي، شاردن و جملي کارري و... اشاره کرد. نحوه نامگذاري عناصر بازار به گونه اي بوده که گاهی براساس حرفه بازرگانان و صنعتگران بازار مانند:  تیمچه شعربافان، بازار مسگران،  دالان عباچي ، گاهي به نام باني و سازنده بازار يا راسته ، مانند: تيمچه حاج تقی، گاهي با توجه به موقعيت و محل بازار مانند: مسجد جامع، گاهي بر حسب وطن يا مذهب بازرگانان و پيشه‌وران مانند: سراي آلماني‌ها،  و نيز گاهي با توجه به اندازه يا شكل خاص مانند: بازار اوچ تيمچه‌لر (سه تيمچه حاج شيخ)  نامگذاري شده است.

برخي از عناصر تشکيل دهنده مجموعه بازار تبريز عبارتند از:

راسته،  دالان، سرا (خان )،  كاروانسرا، تیمچه، چهارسو (چهار سوق)، ميدان، بازارچه، بقعه،  مسجد، حمام، مدرسه، حسینیه، زورخانه، يخچال، پل بازار و... .  مجموعه بازار تبریز در حدود 6500 حجره، 24کاروانسرا، 20 تیم و تیمچه ،5 راسته بازار، 2 چهار سوق ، 19 دالان، 31 بازار،1 میدان، 7 بازارچه، 8 دروازه،  29 مسجد، 3 بقعه ، 4 مدرسه ، 1 زورخانه ، 2 کتابخانه ، 2 پل بازار، 2 گذر، 5موزه، 1خانه، 6 حمام و 1 یخچال می باشد.

جمع کل طول راسته ها، دالانها و تیمچه ها     5670 متر          

کل محیط حیاط سراها و میدانها                   3124 متر

کل مساحت راسته ها، دالان ها و تیمچه ها   27629 متر مربع

جمع کل مساحت سرا ها                         23456 متر مربع

جمع کل مساحت مجموعه                        51085 متر مربع    

 مساحت عرصه                                     270000 متر مربع

مساحت حریم                                       773800 متر مربع     

 مساحت عرصه و حریم                            1043800متر مربع