چهارشنبه ، 04 مرداد 1396
 
 
توقف
منوی پاسارگاد
تاریخچه پاسارگاد

شهرستان پاسارگاد با مرکزیت سعادت شهر، در شمال غربي استان فارس، در دامنه تپه ها و كوه هاي منشعب از رشته کوه های زاگرس با مختصات جغرافیایی 53 درجه و 11 دقیقه طول شرقی و 30 درجه و 12 دقیقه عرض شمالی واقع شده است. این شهرستان از شمال به شهرستان خرمبید و آباده، از غرب به شهرستان اقلید، از جنوب به شهرستان مرودشت و از شرق به شهرستان ارسنجان مشرف می باشد.

آب و هوای این شهرستان به علت کوهستانی بودن در زمستان ها توأم با ریزش باران و برف و در تابستان ها معتدل است. رود پلوار تنها رود دائمی منطقه است که از نزدیکی قصر یعقوب و خرمی در 40 کیلومتر شمال پاسارگاد سرچشمه می­گیرد و پس از آبیاری دشت پاسارگاد و کمین در نزدیکی پل خان مرودشت به رود کر می­پیوندد و در پایان به دریاچه بختگان می­ریزد. به دلیل وجود این رود، جلگه پاسارگاد هميشه بارور و نشيمنگاه اقوام مختلف بوده است.

این شهرستان از لحاظ قدمت تاریخی دارای پیشینه ای بسیار کهن است. مهمترین آثار تاریخی این شهرستان مجموعه میراث جهانی پاسارگاد است که یکی از با ارزشترین و مهمترین محوطه های تاریخی- فرهنگی کشورمان به شمار می آید. این مجموعه به دلیل ویژگیها و شاخصه های معماری، هنری و شخصیت سازنده آن (کوروش بزرگ) در شهریور ماه سال 1310 با شماره 19در فهرست آثار ملی و در سال 1383برابرجولای 2004 در اجلاس بيست و هشتم در ماه ژوئن در کشور چين با شماره 1106 در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.

معيارهای اصلی که باعث ثبت شدن اين مجموعۀ با شکوه و تاريخی در فهرست آثارجهانی شده است به شرح ذيل می باشد:

1.       پاسارگاد نخستين نشانه بارز معماری سلطنتی هخامنشي است.

2.       پايتخت شاهنشاهی پاسارگاد را کورش بزرگ با مشارکت مردمان گوناگون امپراتوری بنا نهاده بود، اين حرکت به صورت يک مرحله بنيادی در تحول هنر و معماری کلاسيک ايران نقش بسزايي داشت.

3.       محوطه باستان شناختی پاسارگاد با کاخ ها،باغ ها و آرامگاه کورش بزرگ، بنيانگذار سلسله هخامنشي يادبودی استثنائی از تمدن هخامنشیان در ایران است.

4.       مجموعه چهارباغ شاهی که در پاسارگاد بنيان گذاشته شده به صورت نمونه ای مادر برای این گونه معماری و طرح ريزی در آسياي غربی درآمد.(معیارهای ثبت پاسارگاد، 1388، 32)

این مجموعه از چندین آثار و بنا تشکیل شده که به صورت تک بنا در قسمت مرکزی دشت پاسارگاد ساخته شده است. کاخ های دروازه، بارعام، اختصاصی و بنای برج سنگی، استحکامات تل تخت، آب نماهای باغ شاهی، پل، کوشکها، محوطه مقدس، کاروانسرای مظفری و سرانجام آرامگاه کوروش از جمله آثار شاخص مجموعه پاسارگاد هستند. بناهای پاسارگاد درون پردیس زیبایی قرار داشته است. باغ شاهي پاسارگاد جلوه­گاه يکي از قديمي­ترين باغ­هاي ايراني است. این باغ که با نام پردیس کوروش معروف است به عنوان مادر باغ­سازی ایرانی به شمار می­آید و با شماره 001-1372 و در سال 1390 در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. این باغ با سیستم گردش آب در جوی­های سنگی که به آب­نما معروف است آبیاری می­شده است. آب­نماها جدای از آبياري پردیس، جنبه تزئيني و زيبايي ­بخشي باغ را نيز به خوبي انجام مي­داده است. دو سوی باغ دو کوشک طراحی و اجرا شده که از آنها جهت استراحت و تماشای فضای دل­انگیز باغ استفاده می­شده است. همه کاخ­ها درون پردیس قرار داشته­اند، به گونه­ای که هر کاخ دارای فضایی سرسبز و آرام بخش پیرامون خود بوده است. باغ شاهي آب مورد نياز خود را از طريق انشعاب­هايي که از رودخانه پلوار جدا مي­شده تأمين مي­کرده است.

دسترسي به اين منطقه از طريق جاده فرعي منتهي به محوطه پاسارگاد، در فاصله 20 كيلومتري از سعادت‌شهر و عمود بر جاده اصلي شيراز ـ اصفهان امکان پذیر است. اين جاده فرعي به طول حدود 4 كيلومتر به محوطه منتهي مي‌شود. ابتدای جاده به طول حدود یک کیلومتر که زیباترین بخش مسیر دسترسی به شمار می آید با وجود درختان بلند و کهنسال که در دو طرف جاده قرار گرفته اند، چشم انداز زیبا و جذابی را ایجاد کرده است که در فصل های مختلف جذابیت های خاص خود را داراست و با کشش بصری مضاعفی ناظر را به سمت جلو هدایت می کند.

علاوه بر مجموعه میراث جهانی پاسارگاد که همچون نگینی ارزشمند بر تارک شهرستان پاسارگاد می درخشد، تعداد یک صد و سیزده اثر باستانی ارزشمند نیز در شهرستان وجود دارد که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 شهرستان پاسارگاد با توجه به قرارگیری در مجاورت دو قطب بزرگ گردشگری استان (تخت جمشید و پاسارگاد) از موقعیت منحصر به فردی برخوردار می باشد. لذا به جز آثار فاخر و چشمگیر تاریخی این شهرستان دارای مناطق طبیعی گردشگری بسیار از جمله چشمه ابوالمهدی، تنگ پیرچوپان، تنگ بلاغی، جنگل های گودبنه، جنگل چاه بید و ... می باشد که با توجه به پتانسیل های موجود و وجود گردشگران داخلی و خارجی می توان در در رونق بخشیدن به صنعت اکوتوریسم، جهت ارتقا سطح اقتصادی، معیشتی و فرهنگی منطقه و مردم استفاده نمود. همچنین وجود و پویایی صنایع دستی و هنرهای دستی مردان و زنان منطقه شامل دستباف های عشایری مانند گلیم، گبه، قالی، جاجیم و هنر سنگ تراشی و غیره نیز می تواند در صورت توجه ویژه به صنعتی جهت اشتغال زایی و رونق اقتصادی منطقه تبدیل گردد.