يکشنبه ، 26 آذر 1396
 
 
توقف
منوی سازهای آبی شوشتر
پلان مدیریتی سازهای آبی شوشتر

مالکیت اثر:

عرصه اثر در مالکیت جهوری اسلامی ایران است. ( سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری ،شهرداری شوشتر وسازمان اوقاف و دیگر سازمانها دیگر می باشد .)اراضی واقع در حریم های اثر در مالکیت  بخش دولتی و خصوصی است .

طرحهای حفاظتی:

سازه های آبی –تاریخی شوشتر شامل 13 اثر اصلی است. همه این سیزده اثر در لیست میراث ملی ایران ثبت شده اند. نام آثار و شماره ثبت آنها در پایین شرح داده شده:

1.       بند میزان                            ( تاریخ ثبت :1999         شماره ثبت :2331)

2.       برج کلاه فرنگی                    ( تاریخ ثبت :1999          شماره ثبت :2611)

3.       نهر گرگر                           ( تاریخ ثبت :2005         شماره ثبت :17599)

4.       پل بند گرگر                        (  تاریخ ثبت : 2000        شماره ثبت:  2914)

5.       مجموعه آسیابها و آبشارها        (  تاریخ ثبت: 1998         شماره ثبت :2180)

6.       پل بند برج عیار                   (  تاریخ ثبت :2000        شماره ثبت : 2940)

7.       پل بند ماهی بازان (خدا آفرین)  (  تارخ ثبت:2001          شماره ثبت :4207)

8.       قلعه سلاسل                        (  تاریخ ثبت :1975        شماره ثبت: 1117)

9.       نهر داریون                        (  تاریخ ثبت: 2001        شماره ثبت : 4141)

10.  پل بند شادروان                   (  تاریخ ثبت : 1931        شماره ثبت : 78 )

      11. بند خاک                          (  تاریخ ثبت : 2002        شماره ثبت : 10874)

      12.  پل بند لشکر                     (  تاریخ ثبت : 1999        شماره ثبت : 2359)

      13. بند شرابدار                   (  تاریخ ثبت : 2001         شماره ثبت : 4218)

با ثبت این آثار در لیست میراث  ملی ایران ،این آثار از قوانین حفاظت و مرمت مخصوصی برخوردار شدند. حفاظت فیزیکی این آثار بوسیله گارد حراستی (ICHHTO) که در سایت حاضر هستند و نظارت  دائم  آثار را بر عهده دارند.

تاثیر دیگر اصول حفاظت آثار بوسیله ساکنان آثار حفاظت می شود و مسئولیت آن با NGOSاست .

پایگاه سازه های آبی تاریخی میراث فرهنگی و صنایع دستی  و گردشگری شوشتر در سال 1999 (1377) تشکیل شد . از آن زمان به بعد  همه حفاظت ها  نگهداری ها ،مرمت ها ،پژوهش ها  و فعالیت مدیریت  گردشگری در پایگاه طراحی واجرا می شوند.

سیستم های نظارت :

سازه های آبی تاریخی شوشتر از سه سطح نظارتی  که در پایین شرح داده شده  بهره می برند.

1.       شورای عالی فنی سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری ایران    

2.       کمیته راهبردی  بناهای تاریخی شوشتر

3.       شورای نظارتی محلی

اهداف اصلی پایگاه :

-          آماده سازی طرح جامع برای حفاظت و مرمت سازه های آبی تاریخی شوشتر

-          آماده سازی برنامه های آموزشی

-          بررسی ، نقشه برداری و آماده سازی برای ثبت گزارش های موجود آثار

-          دنبال کردن قانون رفتاری

-          انجام دادن نقشه برداری های علمی و پژوهش های باستان شناسی

-          آماده سازی طرح های حفاظتی و مرمت آثار در سازه های آبی تاریخی  شوشتر

-          سازمان دادن برنامه های آموزشی برای کارشناسان در کشف و پژوهش،  مرمت و حفاظت

-          ترویج دادن  مردم محلی و گردشگری برای ادامه  و اجرای آموزشی  برای حفاظت ونگهداری آثار در حریم عرصه ،پاکسازی ، حفاظت تغییرات برنامه ایی کارشناسان برای فعالیت های فرهنگی در سطح ملی و بین المللی برای معرفی  بهتر  سازه های آبی است و آماده کردن گزارش های سالیانه در روش های اجرایی

-          معرفی سایت بوسیله بروشور کتاب وغیره

-          مجهز کردن فنی اداره سازه های آبی تاریخی شوشتر

-          فراهم کردن امکانات گردشگری

-          جمع آوری مستندات شامل عکس نقشه ،مقاله و کتاب در مورد سایت 

-          آموزش کارمندان و حراست سایت برای پاکسازی ،مرمت ، راهنمایان گردشگر ی

-          آموزش گارد و مردم محلی برای جلوگیری از آسیب رسانی که بر اثر استفاده نابجا و یا آسیب رسانی آثار اتفاق رخ دهد ،برای مستند نگاری آثار ،آماده سازی گزارش های منظم 

-          ایجاد یک مرکز علمی و تحقیقی  در شهر برای رسیدن به  همکاری با دانشگاه به منظور پژوهش بر روی موضوعات چند منظوره

 

1.      کوتاه‌‌مدت:

1.1. خواناسازی و پاکسازی حریم اثر، شامل:

1.1.1. پاکسازی محیط پیرامون اثر

1.1.2. خواناسازی عرصه و حریم اثر

1.1.3. نصب علائم و تابلوهای کافی و مناسب

1.2. تدوین برنامهٔ جامع پژوهش و شناسایی اثر شامل:

1.2.1. به روز کردن و تکمیل مستند نگاریها بطور دائم

1.2.2. شناسایی ساختار اثر در بخش‌های رو و زیر آب

1.2.3. شناسایی محدودهٔ دقیق عرصهٔ اثر به ویژه در ادامهٔ بازوی شرقی

1.2.4. مستندسازی و شناسایی دقیق بستر رودخانه و حریم اثر

1.2.5. علل پیدایش و پیشینهٔ تحولات کالبدی اثر

1.2.6. نقش هیدرولیک اثر در کلیت منظومه آبی شوشتر

1.3. تدوین خط‌مشی حفاظت مجموعه

در خط‌مشی حفاظت اثر علاوه بر مجموعهٔ راهبردهای اصلی حفاظت و نگهداری اثر، امکان مرمت و استحکام‌بخشی بخش‌های آسیب‌دیده، و اصلاح بخش‌های دگرگون‌شدهٔ بنا (ازجمله کف بتنی) تعیین خواهد شد.

1.4. اصلاح طرح جامع شوشتر مطابق با نیازهای مجموعه و کل بناهای آبی

1.5. ممنوعیت عبور تردد وسایل نقلیه از روی بند

1.6. تدوین برنامهٔ پاکسازی ادواری محیط عرصه

1.7. تهیه طرحهای ساماندهی محوطه و مسیر گردشگران با در نظر گرفتن موقعیت قرار گیری میل کلاه فرنگی

2.      میان‌مدت:

2.1. تهیهٔ طرح ساماندهی چشم‌انداز شهری و طبیعی اثر

2.2. تهیه و اجرای طرح مسیرهای بازدید در حریم اثر

2.3. مکان‌یابی و ساخت پایگاه اطلاع‌رسانی در حریم اثر مطابق پیشنهاد طرح جامع حفاظت

2.4. تأمین تأسیسات لازم برای نگهداری و مراقبت از اثر در محوطه  (مطابق ضوابط حفاظت اثر)

2.5. انجام مطالعات دوره‌شناسی و سن‌سنجی اثر

2.6. مطالعهٔ راه‌حل‌های کاهش تأثیر فرسایشی رودخانه بر اثر

2.7. مطالعهٔ راه‌حل‌های پیشگیری از برخورد اشیای شناور با اثر

2.8. تملک و تخریب بناهای ساخته شده در حریم اثر مطابق ضوابط طرح جامع حفاظت

3.      بلندمدت:

3.1. ساماندهی چشم‌انداز شهری و طبیعی اثر (حاشیهٔ شرقی و غربی گرگر و حاشیهٔ شمالی شطیط)

3.2. تهیه و اجرای طرح‌های شهری برای خواناسازی جایگاه اثر در ساختار کلان شهر

3.3. ساماندهی و اصلاح تراکم و منظر محدودهٔ حریم مطابق پیشنهاد طرح جامع حفاظت

ایجاد خدمات معرفی و گردشگری در محدوده‌های حریم اثر مطابق ضوابط طرح جامع

 برنامه‌های معرفی بناهای آبی تاریخی شوشتر

براساس طرح مدیریت حفاظت منظومه آبی، برنامه‌های معرفی اثر بر سه اصل استوار است:

۱. فراهم آوردن زمینه‌های جذب گردشگران بیشتر و رونق اقتصاد محلی

۲. افزایش دامنه و عمق آگاهی عمومی دربارهٔ ارزش‌های تاریخی، فرهنگی، و مهندسی اثر

۳. حفظ اصالت (Authenticity)، تمامیت (Integrity)

با درنظر گرفتن معیارهای بالا برنامه‌هایی که برای معرفی اثر در سطوح مختلف پیش‌بینی شده است به شرح زیر می‌باشد:

1.       مقیاس محلی

1.1. تهیهٔ انواع بروشورهای راهنما و اطلاع‌رسانی برای مخاطبان متفاوت و اهداف مختلف (Different Purposes)

1.2. تربیت راهنماهای آگاه و مجرب محلی از طریق برنامه‌های آموزشی پایگاه

1.3. برگزاری گردهمایی‌های علمی ادواری دربارهٔ بناهای آبی تاریخی شوشتر و آثار آن (در سطح کارشناسی، مدیریتی و عمومی)

1.4. تهیهٔ طرح ویژهٔ توسعهٔ موزه‌های شهر براساس مکان‌یابی طرح جامع مدیریت

1.5. گنجاندن برنامه‌های پیش‌بینی شده برای ساماندهی و خواناسازی محورهای ویژهٔ معرفی آثار بناهای آبی تاریخی شوشتر و گره‌ها و مسیرهای پیادهٔ پیش‌بینی شده در طرح مدیریت در طرح‌های بالادست (جامع-تفصیلی)

1.6. آماده‌سازی مجموعه و تجهیز آن به عنوان یک موزهٔ زنده و باز آب

1.7. برگزاری برنامه‌های مختلف در فضای باز (Activities Open-Air) در مناسبت‌های مربوط به میراث فرهنگی و آب

1.8. برگزاری کارگاه‌های آموزشی در مدارس با موضوع میراث فرهنگی و میراث آبی

2.       مقیاس منطقه‌ای

2.1. توزیع بروشورهای راهنمای جاذبه‌های گردشگری شوشتر در مراکز اطلاع‌رسانی و گردشگری شهرهای منطقه

2.2. تهیه و نمایش برنامه‌های مستند (Documentaries) دربارهٔ آثار تاریخی آبی شوشتر در شبکه‌های استانی

2.3. حمایت از مؤسسات خدمات مسافرتی برای ارتقای کمی و کیفی تورهای منطقه‌ای به مقصد شوشتر

3.       مقیاس ملی

3.1. برگزاری گردهمایی‌های علمی برای اطلاع‌رسانی و تبادل نظر درمورد برنامه‌های حفظ و احیای بناهای آبی

3.2. تشویق و کمک به مؤسسات خدمات مسافرتی و گردشگری برای برگزاری تورهای داخلی به مقصد خوزستان و شوشتر

3.3. تهیه و نمایش برنامه‌های مستند (Documentaries) دربارهٔ آثار تاریخی آبی شوشتر در شبکه‌های ملی

3.4. تهیه و توزیع محصولات فرهنگی با موضوع شوشتر و آثار تاریخی آبی آن

3.5. برنامه‌ریزی برای برگزاری برنامه‌های علمی و فرهنگی در شوشتر برای افزایش امکان معرفی شهر و آثار تاریخی آن

4.       مقیاس بین‌المللی

4.1. ارائهٔ مقالات در همایش‌های بین‌المللی دربارهٔ آثار بناهای آبی، ارزش‌های آنها و برنامه‌های حفاظت و احیای آثار

4.2. برنامه‌ریزی برای تهیه و نمایش برنامه‌های مستند (Documentaries) دربارهٔ آثار تاریخی آبی شوشتر در شبکه‌های بین‌المللی

4.3. ترغیب برگزارکنندگان تورهای ایران به بازدید از شوشتر و آثار نفیس تاریخی آبی آن

4.4. ارتقای کمی و کیفی محصولات فرهنگی دربارهٔ شوشتر و توزیع مناسب آن در بازارهای هدف

4.5. برگزاری برنامه‌های بازدید از شوشتر برای مقامات فرهنگی و اداری میهمان در ایران